Leczenie na odległość praktykowane było już wieki temu. Zaś początki obecnego trendu w telemedycynie sięgają drugiej połowy ubiegłego stulecia i związane są z wykorzystywaniem sieci satelitarnej przez armię USA oraz z amerykańskim programem kosmicznym.

Choć „zdalny” monitoring wynikał raczej z konieczności, bezsprzecznie przyczynił się do rozwoju telemedycyny na wielu poziomach technologicznego zaawansowania i w wielu kierunkach. Obecnie telemedycyna to już nie sciencie fiction, ale rzeczywistość, choć jej rozwój w świecie jest zróżnicowany – w krajach jak USA czy Kanada to właściwie codzienna praktyka, w Polsce – to głównie inicjatywy w zakresie kardiologii, ale w dobrym kierunku i z pozytywnym efektem.

W ogólnej ocenie, dzisiejsza technologia – umożliwiająca interaktywną wideokonferencję, oraz zapisywanie i przesyłanie obrazów o wysokiej rozdzielczości (statycznych i dynamicznych), bazując na sieci Internetu i łączności satelitarnej czy komórkowej – pozwala na komunikowanie się i podejmowanie dalszych kroków w czasie rzeczywistym. Dzięki temu z powodzeniem przeprowadzane są operacje na odległość, gdzie chirurg operujący tak naprawdę znajduje się poza salą i fachowym okiem sprawuje nadzór nad przebiegiem zabiegu (telementoring) lub na bieżąco obserwując poczynania kolegów po fachu, udziela im wsparcia „duchowego” (teleasysta). Coraz częściej w podróż wysyłane są informacje, a nie pacjenci. Chorzy objęci teleopieką lekarską, wyposażani są w urządzenia medyczne, które na bieżąco rejestrują ich stan zdrowia, a zebrane informacje trafiają do baz danych centrów monitorowania. W razie wystąpienia niepokojących zmian system bezzwłocznie informuje personel centrum, który następnie kontaktuje się z pacjentem w celu przekazania konkretnych dyspozycji (np. zmiana dawki leku czy jak najszybsze zgłoszenie się do szpitala).

Szpitalne systemy informatyczne i urządzenia medyczne zintegrowane z wyposażeniem karetki pogotowia ratunkowego umożliwiają szybką diagnozę i skierowanie pacjenta do właściwej placówki, co obecnie najczęściej stosowane jest w przypadku problemów kardiologicznych – lekarz pogotowia przeprowadza EKG i jednocześnie przesyła uzyskany obraz do odpowiedniego ośrodka, z którym na bieżąco zapoznaje się dyżurujący w ośrodku kardiolog.

Dzięki coraz doskonalszej infrastrukturze telekomunikacyjnej czy komputerowej, jaką dysponują placówki medyczne, telemedycyna z powodzeniem obejmuje coraz to nowe dziedziny medycyny. Póki co, najsprawniej „podbija” kardiologię czy onkologię.

Wśród specjalności, w których wykorzystuje się możliwości jakie stwarza telemedycyna, w pierwszej kolejności należy wymienić kardiologię. Usługi medyczne w tej dziedzinie stosowano już na początku ubiegłego stulecia. Jednakże współcześnie w telekardiologii dokonano znacznego postępu. Najnowsze osiągnięcia pozwalają na monitorowanie stanu pacjentów po zawale serca czy z ryzykiem zachorowania na choroby układu sercowo-naczyniowego. W takich przypadkach stosowany jest telemonitoring, który może dotyczyć rytmu serca, wartości ciśnienia tętniczego krwi czy zaburzeń oddychania w czasie nocnego spoczynku, które są częstym objawem schorzeń sercowo-naczyniowych.

Wielkie nadzieje łączone są z rozwojem teleonkologii. Skuteczne leczenie nowotworów wymaga nie tylko wykrycia zmian chorobowych na jak najwcześniejszym etapie. Bardzo ważna jest również trafna diagnoza i wówczas dopiero ustalenie jak najlepszej i najskuteczniejszej metody leczenia, która niekoniecznie musi polegać na chirurgicznym usunięciu nowotworu. Współpraca specjalistów z wielu różnych dziedzin – od chirurgów po biologów molekularnych, możliwa dzięki wykorzystaniu sieci komputerowej, stwarza możliwość szybszej diagnozy, a przede wszystkim większe prawdopodobieństwo sukcesu w walce z chorobą, dzięki wielodyscyplinarnemu podejściu w ustalaniu programu leczenia.

Telemedycyna praktykowana jest również w patologii, dermatologii, radiologii, psychiatrii czy medycynie przypadków nagłych. Ponadto coraz częściej wykorzystywana jest w edukacji – teleedukacja umożliwia szerszy dostęp lekarzy i personelu medycznego do różnego rodzaju szkoleń specjalistycznych czy seminariów naukowych (poprzez wideokonferencję).